Je woont in Vlaanderen en werkt in het buitenland

Woon je in Vlaanderen, maar werk je in het buitenland (een zogeheten "uitgaande grensarbeider")? En ben je op 1 januari sociaal verzekerd in een andere lidstaat van de EU, EER of in Zwitserland (op basis van de Europese Verordening 883/04)? Dan kon je tot en met 2018 niet aansluiten bij de Vlaamse sociale bescherming. Vanaf 2019 zal je kunnen kiezen om al dan niet aan te sluiten. 
Er zijn wel uitzonderingen.

Dat geldt ook als je een niet-beroepsactieve uitgaande grensarbeiders bent die geniet van een ouderdomspensioen, een overlevingspensioen of een rente.
Ben je buitenlands sociaal verzekerd geworden door een overlevingspensioen, dan kan je zorgpremies die je betaald hebt, niet terugvorderen.


Aansluiten vanaf 2019
 

Aansluiten met betaling van de premie

Je kan vanaf 2019 ervoor kiezen om aan te sluiten bij de Vlaamse sociale bescherming, door de betaling van een jaarlijkse zorgpremie aan je zorgkas.
Kies je ervoor om aan te sluiten bij een zorgkas en de premie te betalen, dan kan je beroep doen op al de voordelen van de Vlaamse sociale bescherming:

Aansluiten zonder betaling van de premie

Wil je geen premie betalen, dan moet je vanaf 2019 in bepaalde situaties toch aansluiten bij een zorgkas :

  • je verblijft in een Vlaams woonzorgcentrum, dagverzorgingscentrum of centrum voor kortverblijf
  • je koopt of huurt een mobiliteitshulpmiddel bij een erkende verstrekker

Dit heet een "administratieve" aansluiting.
Dankzij deze administratieve aansluiting kan de zorgkas een tussenkomst uitbetalen aan de erkende verstrekker van het hulpmiddel of aan de voorziening waar je verblijft. Het gaat dus niet om tussenkomsten die je zelf ontvangt.

Bij deze aansluiting moet je dus geen premie betalen aan je zorgkas. Je kan dan ook geen beroep doen op de drie zorgbudgetten van de Vlaamse sociale bescherming.
 


Bewijs je statuut als uitgaande grensarbeider

Ben je niet-particulier verzekerd in een andere EU-lidstaat, EER-lidstaat of in Zwitserland, dan ben je gekend bij de Belgische ziekenfondsen. Wij krijgen automatisch de nodige gegevens. Je hoeft zelf niets te ondernemen.

Ben je particulier verzekerd, bijvoorbeeld volgens de Nederlandse of Duitse regelgeving, dan moet je je statuut bewijzen. Stuur ons in dat geval het doc bestandFormulier voor de verklaring over het statuut van niet-Belgisch sociaal verzekerde (198 kB)

 


Wanneer moet je de zorgpremie wel betalen?

Verlies je in de loop van een jaar je statuut van buitenlands verzekerde, en was je nog niet aangesloten, dan moet je aansluiten bij de Vlaamse sociale bescherming vanaf de eerste dag van het volgende jaar.

Om je aan te sluiten, moet je de zorgpremie betalen aan een zorgkas. Je moet die zorgpremie betaald hebben tegen 31 december van het volgende jaar.

Je kiest zelf welke zorgkas je daarvoor neemt. Heb je vóór 1 juli van dat jaar nog geen zorgkas gekozen door je zorgpremie te betalen, dan word je automatisch (ambtshalve) aangesloten bij de Vlaamse Zorgkas, met ingang van 1 januari van het jaar.


Andere uitzonderingen

Je moet wel de jaarlijkse zorgpremie betalen en je zo aansluiten bij de Vlaamse sociale bescherming in deze gevallen:

  • Je werkt als zelfstandige (in hoofdberoep of in bijberoep) in België en als loontrekkende in het buitenland. Je wordt dan als zelfstandige in België verzekerd voor de ziekteverzekering en dus ook voor de Vlaamse sociale bescherming.
  • Je bent onterecht onderworpen aan de sociale zekerheid van twee landen (België en een ander lidstaat). Als je zowel in België als in het buitenland als loontrekkende werkt en in België woont, dan ben je verzekerd in België.
  • Je bent een gewezen grensarbeider die recht heeft op een Belgisch pensioen en op een pensioen uitgekeerd door een andere lidstaat. 
  • Je bent gepensioneerd en niet gerechtigd op het formulier E121 om bij een Belgisch ziekenfonds aan te sluiten. 
  • Je woont in België en krijgt een pensioen of rente van een andere lidstaat, maar je oefent wel als zelfstandige of loontrekkende een beroep uit in België of je krijgt een werkloosheidsuitkering in België. Een voorbeeld van dergelijke situatie is iemand die recht heeft op een pensioen uit een andere lidstaat, waar de pensioenleeftijd lager ligt dan in België en die in België werkt als zelfstandige of als loontrekkende (en dan werkloos wordt). In dat geval ben je verzekerd voor de Belgische ziekteverzekering en moet je dus aansluiten bij de Vlaamse sociale bescherming.
  • Je bent sociaal verzekerd in Andorra, Monaco, San Marino of Vaticaanstad. Ben je sociaal verzekerd in Liechtenstein, dan ben je wel vrijgesteld.

Je bent ten laste van uitgaande grensarbeiders

Ben je ten laste van een uitgaande grensarbeider? En ben je dus op basis van een afgeleid recht onderworpen aan de sociale zekerheid van een andere EU- of EER-lidstaat, of van Zwitserland? Dan kan je, net als de uitgaande grensarbeider zelf, vanaf 2019 kiezen om al dan niet aan te sluiten bij de Vlaamse sociale bescherming. Tot en met 2018 kan je niet aansluiten.

Vóór 1 januari 2011 viel je als persoon ten laste van een uitgaande grensarbeider wel onder de aansluitingsplicht of -mogelijkheid.


Wat als je in Vlaanderen komt wonen in de loop van een referentieperiode?

Ben je buitenlands verzekerd? En ben je in de loop van een jaar in Vlaanderen komen wonen? Dan wordt gekeken naar de situatie op 1 januari van het jaar dat volgt op je verhuis naar Vlaanderen. Als je op die datum beroepsactief, buitenlands verzekerd bent, dan kan je ervoor kiezen om al dan niet aan te sluiten. Deze keuze om aan te sluiten heb je vanaf 2019. Tot en met 2018 kan je nog niet aansluiten. 

Voorbeeld: X is uitgaande grensarbeider en komt op 1 juni 2019 in Vlaanderen wonen. Op 1 januari 2019 woonde X nog niet in Vlaanderen. Op referentiedatum 1 januari 2020 echter wordt vastgesteld dat mijnheer X vrijwillig kan aansluiten bij de Vlaamse sociale bescherming. Die vaststelling geldt dan voor de periode 1 januari 2019 tot 31 december 2019 én voor de periode 1 januari 2020 tot 31 december 2020.

Hier vind je terug welk attest je moet opsturen om je statuut te bewijzen
Agentschap Vlaamse Sociale Bescherming
Koning Albert II-laan 35 bus 37
1030 Brussel
België